Serbian English French German Italian Portuguese Russian Spanish
SO Nevesinje o poljoprivredi, komunalnim uslugama, stanju bezbjednosti... AUDIO

SO Nevesinje o poljoprivredi, komunalnim uslugama, stanju bezbjednosti... AUDIO

NEVESINJE: 24. sjednica Opštinskog parlamenta akcenat je stavila na stanje vodosnabdjevanja, čistoće grada, poljoprivrede. Donosimo audio snimak sa ove sjednice.

Snimci iz Nevesinja: Mart 2015 Video

Snimci iz Nevesinja: Mart 2015 Video

NEVESINJE: Donosimo fotografije i video zapis pustih nevesinjskih ulica prekrivenih snijegom.

Snimak 23. redovne sjednice SO Nevesinje AUDIO

Snimak 23. redovne sjednice SO Nevesinje AUDIO

NEVESINJE: Na 23. redovnoj sjednici SO Nevesinje, između ostalog, raspravljalo se o radu javnih ustanova čiji je osnivač opština,  o odlukama koje je predložilo Opštinsko odjeljenje za...

Oglasi

Žana Merkus - heroina i amazonka hercegovačkog ustanka ''Nevesinjska puška'' 1875 -1878 godine

Jeane Merkus

NEVESINJE: Objavljujemo zanimljiv članak koji nam je poslao prof. Nikola Laketa. U njemu je opisana jedna od epizoda vezanih za ustanak u Nevesinju 1875. godine iz ugla Žane Merkus.

Holanđanka, Žana Merkus rođena je 1839 godine u Indoneziji u porodici generalnog guvernera holandske kolonije Istočna Indija. Veoma rano je ostala siroče bez oba roditelja, prvo joj je umro otac 1844 godine, četiri godina kasnije 1848 godine umire joj i majka „prebogata Vilhemina Kransen“. O Žani Merkus i njenoj porodici braći i sestrama brigu preuzima stric Šarl Gijom Merkus koji je bio sveštenik protestantske, valonske crkve. Pod njegovim uticajem ona je postala religiozna i zavoljela je Boga i težila je ka Bogu. U ranoj mladosti idol joj je bila fracuska revolucionarka Jovanka Orleanka. Tako je i ona odlučila da se ne udaje i da ne stvara porodicu već da se sva posveti revolucionarnom radu. Krajem šezdesetih odlučila je da rasproda dio svoje imovine i da krene na put u Njemačku i Italiju. Na tome putovanju stiže u Francusku u Pariz gdje je 1871 godine zatiče Francusko - Pruski rat, opsada Pariza i kapitulacija Francuske. Ona je u Parizu radila kao dobrovoljac u ambulantama Crvenog krsta, gdje je liječila i zbrinjavala ranjenike i bolesnike. Poslije završetka ovog rata sva bolesna i iscrpljena kreće na put u Italiju na oporavak i liječenje. Dvije godine kasnije kreće na hodočašće u Svetu zemlju gdje namjerava da gradi dom i hram sinu Božijem za njegov drugi dolazak na zemlju.

66ixsl

U ljeto 1875 godine, Žanu Merkus potresaju i uznemiravaju vijesti o početku ustanka potlačenog srpskog naroda u Hercegovini pod imenom Nevesinjska puška, koji će trajati tri godine od 1875 do 1878 godine i koji će se tragično završiti austrougarskom okupacijom BiH 1878 godine. Početkom 1876 godine, Žana Merkus nalazi se kao dobrovoljac među hercegovačkim ustanicima sa kojima se bori rame uz rame u najžešćim borbama sa muškarcima u prvim borbenim redovima. U borbe je išla odmah do barjaktara koji je bio omiljena meta turskog oružja. U predahu borbi zahtijeva od vojvode Mića Ljubibratića da se za ustanike nabavlja oružje i municija i u tu svrhu daje svoj novac za nabavku topova koji na veliku njenu žalost nisu nikada isporučeni hercegovačkim ustanicima. U Dubrovniku je prihvatala dobrovoljce i prevodila ih među ustanike u borbu. Sa ustanicima je krenula u napad na varošicu Ljubinje i proglašena je za najhrabrijeg borca. Žana Merkus u borbe je uvijek išla u narodnoj hercegovačkoj muškoj nošnji sa kapamo zavratom na glavi. Turci su je dočekivali uz zaglušujuću viku, galamu i alakanje. Među Turcima je imala pogrdan naziv „Crveni đavo“ zbog njene crvenkasto-riđe kose. Mnogi novinari posvećivali su joj pažnju, pisali su o njoj i njenoj junačkoj borbi sa srpskim ustanicima. Na novinarsko pitanje: “Da li je ona tu kao pripadnik Crvenog krsta da pomaže ranjenim srpskim borcima“ ? Ona odgovara: „ Ne ! Meni su živi i zdravi Srbi mnogo draži od bolesnih i ranjenih“.
Žana Merkus bila je oduševljena hercegovačkim ustaničkim vojvodom Mićom Ljubibratićem u koga je bila zaljubljena. Viđali su je stalno u njegovom društvu. O njmu je govorila stalno sa velikim poštovanjem i sa puno hvale i divljenja. Divila se njegovoj ljepoti i nije bila tajna da je bila zaljubljena u ovog hrabrog ustaničkog hercegovačkog vojvodu. Svoja osjećanja prema njemu povjerila je u pismima svojoj prijateljici Meri Ulenšpigel u Amsterdamu. Ta njena pisma pronašao je i objavio hercegovački pjesnik Radovan Ždrale u kojima piše :
„Pitaš me kako izgleda On ? ... On je zadivljujići izdanak jednog sveta o kome mi u Holandiji ništa ne znamo. On je savršeno lep,ili se meni čini,kao i svakoj ženi koja zavoli. Stasit, dugih nogu kao u jelena,snažnih ramena kao u Herkulesa i apolonske glave“.
Nekoliko mjeseci kasnije prilikom prelaska granice iz Hercegovine u Dalmaciju uhapšen su Mićo Ljubibratić, Žana Merkus i grupa ustanika. Njih su internirali, Mićo Ljubibratić je ostao do kraja ustanka u internaciji u Lincu u Austriji. Žana Markus je pod nepoznatim okolnostima oslobođena i ponovo se našla u Beogradu u Srbiji. Ona se pod neobjašnjivim okolnostima dokopala slobode i krajem marta 1876 godine stiže u Beograd, ponovo u muškoj hercegovačkoj nošnji sa opancima na nogama i kapom zavratom na glavi. Beograd i beograđani su joj priredili veličanstven doček gdje je dočekalo oko šest hiljada beograđana. Srpski pjesnik Đura Jakšić napisao je jednu pjesmu u njenu čast „Dobrodošlica Jovanici Markusovoj“.
780px-Hercegovinci v_zasade

Na Vaskrs 1876 godine kretala se velika masa ljudi od današljeg Londona do hotela „Staro zdanje“ preko puta Saborne crkve gdje je otsjela i sa balkona hotela poručuje okupljenoj masi beograđana: “Izjavljujem vam živu radost koju osećam prema ratničkom duhu i raspoloženju srpskog naroda i nadam se da ću vrlo brzo imati čast da sa vama vojujem za slobođenje naroda koji stenje pod stegom porobljivača“.
Srbija i Crna Gora 30.juna 1876 godine ulaze u rat protiv Turske. Sledećeg dana Žana Merkus se javlja kao dobrovoljac i daje prilog od 2 hiljade dinara. Slobodan Jovanović, srpski državnik i istoričar sjećajući se tih dana zapisao je : “ Pročula se kao Amazonka Hercegovačkog ustanka. Beograd je ludovao za tim ženskim uskokom..“ Početkom mjeseca jula ona se nalazi na ratištu na Drini. Prije odlaska na ratište ostavlja poruku: “ Ukoliko u borbama poginem,sav ostatak svog imetka zaveštavam srpskom narodu“.
Na ratištu na Drini došlo je do žestokog sukoba između nje i srpskog generala Ranka Alimpića koji je bi majstor taktike „kreni - stani“ i ona je protjerna iz Srbije kao „strani špijun“, kao da ništa dobro nije učinila za Srbiju i srpski narod uopšte i nikada ?
Poslije nekog vremena Žana Merkus se ponovo našla u Jerusalimu gdje je čekalo još jedno razočarenje jer su tamo obustavljeni svi radovi na izgradnji njenog hrama. Nemoćna,bolesna i razočarana Žana Merkus već osiromašena vraća se u Pariz gdje svoje poslednje ovozemaljske dane provodi u jednom sirotištu gdje umire početkom februara 1897 godine. Zaboravljena od svih i o njenom grobu niko se nije brinuo. Tridesetih godina 20 vijeka grob Žane Merkus obnovio je konzul Kraljevine Jugoslavije u Utrehtu.
Danas u Srbiji i u Republici Srpskoj niko se i ne sjeća ove hrabre žene Žane Merkus,srpske herojine,amazonke Hercegovačkog ustanka Nevesinjska puška,niti bilo šta zna o njoj i njenoj junačkoj i slavnoj borbi. Trebalo bi barem od zaborava spasiti ovu hercegovačku heroinu, Žanu Merkus i nekoj ulici u Trebinju, Ljubinju, Nevesinju, dati ime po ovoj hrabroj ženi, Žani Merkus amazonki Hercegovačkog ustanka Nevesinjska puška 1875 - 1878 godine.
Prof. Nikola Laketa

Share Short

Krug VH

Nevesinjska puška-majka svih ustanaka

Nevesinjska puška-majka svih ustanaka

NEVESINJE: U Krekovima, kod Nevesinja, u organizaciji Odbora za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova Vlade Republike Srpske, služenjem parastosa i polaganjem vijenaca, obilježena je 136. godišnjica Hercegovačkog ustanka, u istoriji poznatijeg kao Nevesinjska puška.

Krekovljanska puška

Krekovljanska puška

NEVESINJE: U selu Krekovi, kod Nevesinja, spomen obeležja svedoče o burnoj prošlosti, ustancima i ustanicima, a 1875. godina upisana je velikim slovima u istoriji cele Hercegovine.– Danas ni u jednom selu tog kraja nema toliko mladih, kao i nade da se koreni nikada neće zaboraviti i napustiti.

Sećamo se, iako se to ne sme

Sećamo se, iako se to ne sme

Model postojanja današnjeg čoveka sveo se na trenutak koji se nastoji učiniti što lagodnijim i zabavnijim, a položaj u njemu što komfornijim.

VH Televizija